این ظرفیتِ بی بدیلِ باستانی درراستای توسعه ی فرهنگی،اجتماعی واقتصادی؛ یک موهبت الهی ست.اکنون، نوبتِ مدیران ،جامعه مدنی، رسانه ها وسازمانهای مردم نهاد است که این ظرفیت های تاریخی شناخته شده را باروایت های  جذّاب وقوی؛ معرفی نمایند.اصلح است ازبخش های خصوصیِ شناسنامه دار و قدرتمند ؛جهت احداث زیرساخت های گردشگری وگردشگرپذیری به لرستان، دعوت بعمل آید. مهمترین گام، پس ازثبت جهانی ،احداث وتقویت زیرساخت‌های بومگردی، گردشگرپذیری و گردشگری است.دستان همدیگر را با  تجمیعِ ظرفیت ها به گرمی بفشاریم وباتولید ونشر روایت های خلاقانه‌، این روید اداستثنایی رابه کمک نخبگان، هنرمندان وادبیان ،معرفی نماییم.این فرصتِ بی بدیل،استثنایی واین برهه ی تاریخی را مغتنم بشماریم.زیرا که برونداد ودستاوردهای این فرصتِ کم نظیرِتاریخی ،توصیف ِابعادش درقالبِ سخن ونگارش، نمی‌گنجد. دنیا را‌  آنگونه که تحویل گرفته ایم،سعی کنیم،زیباتر و بهترازگذشته  به آیندگان و نسلِ فردا تحویل بدهیم.۲۹سال پیش، عازم بازدید از ارگ قدیم و جدیدِ بم شدم در اثنای بازدید،  یک خلاقّیتِ هنری ، توسط مدیران شهری وسازمانهای مردم نهاد، نظرم را جلب کرد.برروی تابلویی بزرگ چنین نگاشته بود:
[]ارگ جدیدِ بم؛ پاسداشت پیشینیان،  توسط اکنونیان وهدیه به آینده ها[]
 
آثارِتاریخی،طبیعی ومیراث فرهنگی(ملموس وناملموس) به عنوانِ گنجینه‌های ارزشمندِ بشری، قلمدادمی‌شوند.همگی، همچون  نیاکان مان، نسبت به حفظ وصیانتِ از میراثِ شکوهمندِ  پیشینیانِ خود، مکلّف هستیم تا دلسوزانه محافظت و به آیندگان، تحویل داده شود .برخورداری ازگنجینه های ارزشمند دیرینه همچون؛آثار تاریخی ومیراث فرهنگی(ملموس وناملموس) بناهای معماری با شکوه،کشور ایران را ازدیگر ممالک ،متمایز می‌سازد.اقتضا دارد که درراستای نگهداشت، حفاظت ،مّرمت ومعرفیِ این امانت ها بیش ازپیش، همّت مضاعف بگماریم.بر اساسِ مطالعات انجام یافته توسط یونسکو ،کشورِ  ایران به سببِ بهره مندی ازآثار شکوهمندِ  تاریخی،چهارفصلی ومناظرِ بکرِ طبیعی(ملموس وناملموس) به عنوان دهمین کشورِ برترِ گردشگریِ جهان،معرفی شده است.این مولفه ها درسطوح جهانی وفخرآفرین، موجبِ مباهات برای یکا یک مردم وآیندگان به شمارمی‌روند.مرمّت ،صیانت ومعرفیِ میراثِ گرانسنگِ فرهنگی،تاریخی ومناظر طبیعی به منظور ِحفظِ هویت و فرهنگِ جوامع بشری از الویت های نخستین و ضروریِ رهبران ،مدیران وجامعه ی مدنیِ ِ ممالکِ دنیا محسوب می‌شوند.معرفی ،مرمّت وحفاظت از میراث فرهنگی درراستای ثبتِ جهانی، می‌تواند موجباتِ ایجادِ فرصت‌های کم نظیرِ اقتصادیِ ارزشمندی رابرای جوامع محلی وبالاّخص کشور ،فراهم نماید. جهت حفاظتِ میراثِ پیشینیان ومعرفیِ  آثار باستانیِ میهن مان به همراهی وهمدلی بیش ازپیش به شرح ذیل بارعایت اصولی ساده و ممکن  نیاز داریم.

۱_آگاه‌سازی مردمی با عزم ملی  وارائه ی  آموزش های عمومی ازطریق رسانه های مکتوب وشفاهی به مردم درخصوصِ ارزش و اهمّیتِ حفظ میراث فرهنگی،تاریخی ومناظر طبیعی

۲_ تدوینِ پیوست رسانه ای ‌،مشارکت مسئولانه ومداخله ی مدیران محلی ،ملی، جامعه مدنی وسازمان های مردم نهاد وبه ویژه  جوامعِ محلی درامورِ نگهداشت و مراقبتی درراستای جذب گردشگران

۳ _همکاری های بین‌المللی و تبادل دانش باستان شناسی  وتجمیعِ ظرفیت ها

۴ _تدوین نقشه ی جامع راه  
و اجرای مقررات مناسب، برای ترغیب وحفاظت از سرمایه‌گذاری های دولتی و خصوصی 
 
درهّ ی باستانی خرم آباد که محلِ تلاقی و تکاملِ انسان نئاندرتال به هو شمند بوده وبرابرِ کاوشهای باستان شناسی، دراین دره ی اسرارآمیز سکونتِ ۶۳ هزارساله انسان،مُبّینِ این نظریه است
  این دره ی اسرارآمیز در شهرستان باستانی خرم آباد یکی از برجسته ترین آثار باستانی، تاریخی و  معماریِ ایران، قلمدادمی‌شود.قلعه ی فلک الافلاک که قدمتش به قرن سوم هجری قمری؛انتساب دارد ،نمادوسمبلی از  هویّت و فرهنگِ غنّیِ مردم این دیار شمرده می‌شود.
اقداماتِ، متعاقب ثبتِ جهانی

۱_هم آفرینی وهم افزاییِ عاجل، بین مدیرانِ دولتی، بخش های خصوصی، رسانه ها ،مردم وتشکلهای مردم نهاد
درراستای تولید و انتشارِ روایت های جذاّب 
 ۲_دعوت ازسرمایه گذارانِ قوی وبرنامه محور به منظور احداث وگسترشِ زیرساخت های گردشگر پذیری وگردشگری
 ۳_صدورِ فراخوان درقالب ِ جشنواره ؛جهت  ایده پردازی های نوین وپس ازداوری ،انتخاب برترین ایده ها
۴_توسط دستگاههای مرتبط ،بهسازیِ معابر وخطوط مواصلاتیِ منتهی به آثارثبت شده جهانی
 ۵_ استفاده‌ ازظرفیتِ رسانه های محلی وملّی به ویژه،نبوغ  نخبگان ،ادیبان وهنرمندان، جهت روایت نگاری های ماندگار و اثربخش 

 ۶_ هم افزایی تمامی دستگاهها به منظور عمل به مسئولیت های اجتماعی و ایجادتمرکزِ بیش ازپیش برروی آثارثبت شده ی جهانی  وملی 

 براساسِ پژوهشها ؛متعاقبِ ثبتِ جهانی، تعداد بازدیدکنندگان از آثار تاریخی وباستانی در میانگینِ سه تاچهار  برابرِ افزایش می یابد .
<مستند به بیانه یونسکو، ۲۰۲۲>
۷_ورودِ عاجلِ رسانه های مکتوب وشفاهی ،تاکیدِ مکّرر بر مسئولیت اجتماعی با ظرفیت سازی ،ظرفیت شناسی ومعرفی ظرفیت ها  ازطریق آفرینشِ روایت های بدیع و هنرمندانه

 دستاوردِ ثبتِ جهانیِ آثارتاریخی ،باستانی وطبیعی  به نوبه ی خود، یک فرصت تاریخی وموجبِ رونق اقتصادی و ایجاد مشاغلِ جدید در حوزه های مختلف میگردد:
الف_هتل داری
ب_رستوران ها
ج_صنایع دستی
د_ناوگان مسافربری و......

*امتیازات ومزایایِ پسا ثبتِ جهانی*

پس از ثبتِ جهانیِ معبد آنگکور وات درکشور 
کامبوج، درآمدِ صنعت گردشگریِ محلی ومّلی این کشور به طور متوسط ۱۵ درصد نسبت به پیشین در سال رشد پیداکرد (مستند به بیانه یونسکو، ۲۰۲۱)

 معرفیِ هویت و فرهنگِ محلی با ثبتِ جهانیِ دره ی خرم آباد به عنوانِ نماد هویت و فرهنگِ غنّی مردم لُر، باعث شناخته شدنِ این استان در سطح ملی،منطقه ای و جهانی خواهد شد، آنگاه معرفی آداب، رسوم و ویژگی های فرهنگیِ منحصر به فرد آن به میهن وجهانیان خواهد شد.برابر گزارش پژوهشگرانِ، پس از ثبت جهانیِ آثار تاریخی، بیش از ۹۰(نود)درصد از گردشگرانِ  خارجی به اتفاق گفته اند که آشنایی با سُنن، فرهنگِ محلی  و هویّتِ بومی، یکی از مهم‌ترین دلایل وانتخابِ مقصدِ سفر آنان  بوده است.
(مستند به پژوهش اقای نادری ۱۴۰۱).
 این رویداد استثنایی ،نقشِ مؤثری در معرفیِ تمدن و فرهنگِ غنّیِ  اقوام و بالاّخص قوم لُر وایران  به جهانیان رادارد .پس از ثبتِ جهانیِ درّه خرم آباد؛ حفاظت ومرمّت این آثار  تحت نظارت و حمایت هایِ مستقیم سازمان یونسکو قرار خواهد گرفت. این رویدادتاریخی ، موجب می‌شود که بااختصاصِ بودجه های جهانی ؛امکانِ مرمّت و مراقبت بهتر بیش ازپیش نسبت به این آثار ِتاریخی فراهم شود. بر اساس آمارِ وزارت میراث فرهنگی.گردشگری و صنایع دستی، هزینه های مرّمت و نگهداریِ آثارِ ثبت جهانی به طور متوسط سی درصد کمتر از آثار  غیرِ ثبت جهانی است.
 (مستند به وزارت میراث فرهنگی.گردشگری وصنایع دستی ۱۴۰۱)
 فلذا باتدوین نقشه ی راه و شیوه نامه ی مرتبط واتّخاذِ تدابیرِ باستان شناسانه ؛ میراثِ شکوهمندِ پیشینیان وآثارِ باستانی وتاریخی(ملموس وناملموس) برای نسل های آینده  حفظ و نگهداری خواهد شد. با توجه به احداث زیرساخت ها و افزایش جمعیتِ گردشگران، پس از ثبت جهانی، این امر باعثِ افزایش اشتغال، ارتقای ِسطح رفاه و خدمات رسانیِ باکیفیّت  به شهروندان نیز  خواهد شد. برابر مستندات ومطالعات انجام گرفته؛ مناطقی که دارایِ  آثارِ ثبتِ جهانی هستند. به طور متوسط بیست وپنج درصد از بودجه های ملی  ومحلیِ عمرانی ،صرفِ توسعه ی زیرساخت های گردشگری وگرشگرپذیری درآن منطقه  می‌شود .
(مستند به بیانه یونسکو، ۲۰۲۲)
 در مجموع، ثبت جهانی دره ی خرم آباد به عنوان یکی از آثاردرخشان و ماندگارِ تاریخی ایران، می‌تواند تاثیر  بسزایی در توسعه ی همه جانبه ی کشور،بالاخّص لرستان ،شهرهای تابعه و روستاهای اطراف داشته باشد. این امر ،غرورِ ملی را تقویت و باعث افتخار  و مباهاتِ شهروندان وهم میهن نان،شده است.موجباتِ ایجادِ فرصت های شغلی جدید ، رونق اقتصادی وتوسعه ی تمام جانبه را نیز فراهم میاورد
این رویداد مهم به گسترش و اشاعه ی فرهنگِ جوامع محلی و کشور در سطح جهانی، منجر خواهد شد. ثبتِ جهانیِ دره ّی خرم آباد با۶۳هزارسال قدمت دردیارِهنر، مفرغ،آبشاروپل(لرستان) می‌تواند گامی برجسته،جاودانه  وتاریخ ساز درراستایِ توسعه ی پایدار و ارتقایِ کیفیتِ زندگانیِ مردم دراین منطقه داشته  باشد.توسطِ مدیران ‌،رسانه ،هنرمندان،مستندسازان ،مردم  وسازمانهای مردم نهاد، اصلح است ظرفّیت سازی،ظرفیت شناسی،تجمیعِ ظرفیت ها  ومعرفیِ ظرفیت ها  با روایت پردازی های هنرمندانه  و مستندسازی های گسترده به عنوان ،فوری ترین  گام درنخستین  مرحله آغاز شود.  ازطرح ِدیدگاهها ی منفرد ، اقداماتِ جزیره ای،هیجانی وغیرکارشناسی، اجتناب و مفادِ نقشه ی راه، برای اتّخاذِ تصمیمهای اثربخش باوحدت رویه وتقریب ذهنی ،ملاک ِ عمل، برای تمامی اقدامات  قرار گیرند.با تعّهد به مسئولیت های اجتماعی توسطِ یکا یک مان ؛برنامه های پسا ثبت جهانی را منطبق برنقشه ی راه ، مانند یک فصل الخطاب تلقی نموده تا شاهدِ خروجی های ملموس بااحداثِ زیرساخت های بومگردی، گردشگری وگردشگر پذیری، باشیم.